< p>

bedrijfsovername MKB - bedrijf verkopen of verkopen? Bereid je goed voor.

Bedrijfsovername; de voorbereidingen bij de verkoop

Deel deze pagina
Geschreven door: Ferdinand Zomerman
10 december 2019

Bedrijfsovername

Iedere ondernemer krijgt er op een dag mee te maken: de bedrijfsovername. Er zijn allerlei redenen te bedenken om een bedrijf te verkopen. Als je onvoldoende voorbereid bent. We hebben in de afgelopen jaren veel geschreven over bedrijfsovernames. Deze blog vormt een samenvatting van al die informatie.

De voorbereiding bij een MKB-bedrijfsovername

Heb jij je zaakjes op orde? Is jouw bedrijf instapklaar? Wat is het niveau van je werkkapitaal? Misschien moet je nog zaken regelen die zijn versloft. Daarom is altijd mijn eerste advies bij een beoogde bedrijfsovername in het mkb: begin op tijd! Een overnameproces kan jaren duren. Bereid de bedrijfsovername daarom zorgvuldig voor, handel achterstallige zaken af, ruim letterlijk op en werk rustig toe naar het moment suprême. Dit voorkomt teleurstellingen en geeft je rust.

In deze voorbereidingsperiode start je met het vormen van een idee over de wijze van overdragen, het verkoopklaar maken van je onderneming, het vinden van de geschikte koper, het onderhandelen en het afronden van de overdracht. Dit proces verloopt voor de één soepel, een ander heeft meer moeite met ‘loslaten’. Dit is volkomen begrijpelijk.

Het begint vaak met keuzes maken. Ga je nog investeringen doen om je bedrijf meer waard te maken of ga je juist in kosten snijden om het financiële plaatje aantrekkelijker te maken? Je vraagt je af of het wel zinvol is om bepaalde keuzes te maken. Hoe zal de toekomstige koper het meeste uit het bedrijf kunnen halen? Afslanken of juist uitbreiden? Al deze vragen horen bij het voorbereiden op de bedrijfsovername. Wacht niet met voorbereiden totdat je de pensioengerechtigde leeftijd hebt bereikt maar denk er nu al over na. In dit artikel lees je de fases die je zult doorlopen op weg naar een succesvolle bedrijfsovername.

Doe niet alles zelf

De eerste stap in het bedrijfsovername traject is het inwinnen van informatie. Voor veel ondernemers is een overname (koop of verkoop) van een bedrijf niet iets waarmee ze eerder te maken hebben gehad. Als ondernemer ben je gewend altijd alles zelf te doen. Mijn ervaring is dat deze ‘alles-zelf-willen-doen-ondernemer’ uiteindelijk geen opvolger vindt of spijt krijgt van een zelf gesloten onaantrekkelijke deal.

“Bezint eer ge begint”

Beantwoord voor dat je echt overgaat tot verkoop de volgende vragen. En denk goed na over de gevolgen van jouw antwoorden.

  • Waarom wil ik mijn bedrijf te koop aanbieden?
  • Hoe is de situatie na de verkoop?
  • Wil ik nog enige tijd verbonden blijven aan het bedrijf?
  • Wat is voor mij de meest gunstige prijs?
  • Wat blijft er voor mij netto over?

Deze en nog vele andere vraagstukken moeten worden benoemd en de gevolgen moeten in kaart worden gebracht. Hiervoor is het volgende stappenplan een goede leidraad.

Stappenplan bedrijfsovername

Wanneer besloten is om het bedrijf te verkopen, krijg je te maken met een aantal stappen. Elk bedrijf is uniek en ook de te nemen stappen zijn maatwerk. Enkele algemene fasen van een bedrijfsovername zijn:

  1. persoonlijke doelen afwegen;
  2. waarde van de onderneming bepalen;
  3. gewenste datum van de overname benoemen;
  4. profiel gewenste koper opstellen;
  5. kansen, belemmeringen en bedreigingen in kaart brengen;
  6. zoek-, selectie-, en onderhandelingsstrategie bepalen;
  7. het concreet zoeken en selecteren van de juiste kandidaat;
  8. het onderhandelen;
  9. het afronden van de verkoop;
  10. nazorg en evaluatie.

De eerste stappen vallen onder de voorbereidingsfase. Deze zijn essentieel en zeer bepalend voor het succes van de overname. Daarom ga ik hier nu in dit artikel wat verder op in.

Persoonlijke doelen bij een bedrijfsovername

Het persoonlijke motief, wil ik als adviseur als eerste helder krijgen. Waarom wil je je bedrijf verkopen? Brookz – platform voor bedrijfsovername deed onderzoek naar redenen om een bedrijf te verkopen. Dit zijn volgens het onderzoek de meest voorkomende:

  • De wens om te cashen
  • De wens om te stoppen met werken
  • Het ontbreken van een geschikte opvolger
  • Behoefte aan een nieuwe uitdaging
  • Een onverwacht bod
  • Conflict tussen aandeelhouders
  • Ziekte of overlijden van de ondernemer

Wees nu eens eerlijk en kritisch. Wat zou voor jou de aanleiding zijn om je bedrijf over te dragen? Het kan een combinatie van meerdere factoren zijn.

Verdieping en rangorde

Bij deze redenen horen verdiepingsvragen, zoals: Is de overdracht ingegeven door een gebeurtenis die om een bepaald bedrag vraagt? Wil je het bedrijf binnen de familie houden? Hoeveel tijd heb je om het bedrijf te verkopen? Wil je per se een zo hoog mogelijke opbrengst? Wil je je volgende levensfase financieren met de opbrengst? Als je deze vragen gaat overdenken, geef de antwoorden dan ook een prioriteit mee. Wil je bijvoorbeeld koste wat kost de hoogte prijs, ook wanneer dat betekent dat je gefaseerd krijgt uitbetaald? Je zult zien dat de rangorde je met beide benen op de grond houdt en je realiteitszin oplevert.

Zakelijke doelen bij een bedrijfsovername

De persoonlijke verdiepingsvragen raken ook aan zakelijke doelen. Misschien wil je na de overname wel als adviseur betrokken blijven, wil je de werkgelegenheid van je medewerkers garanderen of wil je dat het bedrijf de naam behoudt. Aan de andere kant: maakt het je uit wat er met het bedrijf gebeurt na de verkoop? Hoe (emotioneel) betrokken ben je? Kun je het loslaten?

Waardebepaling

Dan de waardebepaling van je onderneming. Bedenk dat jij je bedrijf altijd meer waard vindt dan de potentiële koper. Jullie kijken nu eenmaal door je eigen (subjectieve) bril naar de onderneming.

  • Dit geeft je inzicht in de waarde van je bedrijf.
  • Dit laat zien welke bedrijfsonderdelen je moet opwaarderen.
  • Dit geeft een solide onderbouwing van de vraagprijs.

Om de waarde te berekenen, pas ik vaak de discounted cashflow methode toe. Mijn filosofie bij waardebepaling is: de waarde die ik aan een onderneming toeken, is goed onderbouwd en biedt een realistisch toekomstperspectief.

Vervolgens staat de waarde, een concreet bedrag, op papier. Maar is dat ook de prijs die men bereid is te betalen? Wat vindt de koper belangrijk? En ziet hij/zij voldoende synergie en voordelen voor zijn eigen bedrijfsvoering? Hij moet tenslotte de investering terugverdienen. Lees hier meer over de waardebepaling van je bedrijf.

De Koper; wie mag het kopen en wanneer?

Dan dient ook de volgende vraag zich aan: Mag iedereen – die het kan en wil betalen – jouw bedrijf kopen? Jij bent de eigenaar en bepaalt tenslotte aan wie je je bedrijf overdraagt. In de markt onderscheiden we diverse profielen van kopers. Een management buy-in is het verwerven van het eigendom en de leiding van een onderneming door iemand van buiten de organisatie. Een management buy-out is het verwerven van het eigendom en de leiding van een onderneming door het zittende management. Hier worden andere managementleden uitgekocht. Vaak is dit één van de gemakkelijkste vormen van een bedrijfsovername.

Er zijn eigenlijk twee voorbeelden van bedrijfsovernames die vaak relatief gemakkelijke verlopen. De belangrijkste factor bij dit ‘succes’ zijn namelijk de goede onderlinge relaties. Dit is namelijk vaak het geval:

  1. Als het bedrijf door een geschikte werknemer wordt overgenomen.
  2. Wanneer een kind (of andere familielid) het bedrijf voortzet.

We gaan wat verder in op de overname door een familielid. Communicatie met de rest van de familie is hierbij cruciaal. Zorg dat de rest van de familie van alle stappen op de hoogte is, vooral de kinderen die geen aandeel hebben/krijgen in de overname. Soms overmant de emotie en vaak zie je dat het hier misgaat. Lees hier meer over bedrijfsovernames binnen de familie

Daarnaast kun je kiezen voor een directe concurrent, een strategische partij of een investeerder. Tegenwoordig zie je ook geregeld bedrijfsovernames in het buitenland of door buitenlandse ondernemingen. Lees hier meer over waarop je moet letten bij een bedrijfsovername in het buitenland.

Benieuwd wat nog meer de mogelijkheden zijn bij een bedrijfsovername? Lees hier meer over de andere vormen van een bedrijfsovername.

Meer weten?

Sta jij op het punt om met het overnameproces te beginnen of ben je halverwege gestrand en heb je ondersteuning nodig? Neem gerust eens contact op voor een vrijblijvende kennismaking. Met onze landelijke dekking is er altijd wel een expert in de buurt. Zoek hier een vestiging bij jou in de buurt.

ing. Ferdinand Zomerman RAB FJ-BV-BM&V

Over de auteur

Ferdinand Zomerman zet hij zich honderd procent in als bedrijfsadviseur voor ondernemers in het MKB. Omdat hij veel bedrijven van binnen heeft mogen zien, is zijn ervaring zeer breed. Ben je op zoek naar een Strategisch sparringpartner, Management ondersteuner of Financieel adviseur? Neem dan contact op met hem via www.cmenp.nl/partner/ferdinand-zomerman/