Investeren is voor veel ondernemers noodzakelijk om te groeien, capaciteit uit te breiden of de onderneming toekomstbestendig te maken.
Juist wanneer een investering nodig is, kan de financiering lastig blijken. Je onderneming is bijvoorbeeld nog relatief jong, de omzet groeit, maar de structurele winstgevendheid blijft achter. Tegelijkertijd zijn er weinig zekerheden waarop een financier kan terugvallen.
Financiers kijken naar historische prestaties, terwijl jij investeert op basis van verwachtingen over de toekomst. Dat verschil hoeft financiering niet onmogelijk te maken. Wel moet je aannemelijk maken dat de investering verantwoord is en dat je onderneming de bijbehorende rente en aflossing kan dragen.
Daarvoor zijn actuele cijfers alleen niet voldoende. Een overtuigende financieringsaanvraag combineert historische prestaties met realistische prognoses, een heldere investeringscase, beheersbare risico’s en een passende financieringsstructuur.
Inhoudsopgave
Groeiende omzet, beperkte historie: waarom financiers terughoudend zijn
Voor veel MKB-ondernemers ontstaat een spanningsveld zodra een volgende groeistap nodig is. Je hebt geïnvesteerd in marktaandeel, personeel, productontwikkeling of capaciteit. De omzet stijgt, maar de structurele winstgevendheid moet zich nog bewijzen. Tegelijkertijd ontbreken soms harde zekerheden, zoals vastgoed of ruime reserves.
Een financier beoordeelt daarom niet alleen of jouw investering bedrijfseconomisch logisch is. Minstens zo belangrijk is de vraag of de onderneming gedurende de looptijd voldoende cashflow genereert om rente en aflossing te betalen.
Historische cijfers spelen daarbij een belangrijke rol. Denk aan omzetontwikkeling, rentabiliteit, solvabiliteit, liquiditeit en cashflow. Bij een jonge of sterk groeiende onderneming geven die cijfers echter niet altijd een volledig beeld van de toekomstige verdiencapaciteit.
Daarom moet je een brug slaan tussen het verleden en de toekomst. Je moet kunnen uitleggen waarom de historische resultaten zijn zoals ze zijn, wat er inmiddels is veranderd en welk effect de voorgenomen investering naar verwachting heeft.
Dat maakt van een financieringsaanvraag meer dan een verzoek om geld. Het wordt een onderbouwde investeringscase.
Maak je toekomstige terugbetalingscapaciteit inzichtelijk
Een veelgemaakte fout is dat ondernemers een financieringsaanvraag vooral baseren op jaarcijfers die inmiddels maanden oud zijn. Voor een financier zijn die cijfers relevant, maar ze zeggen weinig over recente ontwikkelingen.
Zorg daarom dat je financiële informatie zo actueel mogelijk is. Denk in ieder geval aan:
- recente jaarcijfers;
- tussentijdse cijfers over het lopende boekjaar;
- een actuele balans en resultatenrekening;
- inzicht in de liquiditeitspositie;
- een exploitatieprognose voor het lopende en komende jaar;
- indien relevant: een liquiditeitsprognose voor dezelfde periode.
Vooral bij een groeiende onderneming is de combinatie van historische cijfers en prognoses belangrijk. Je laat daarmee niet alleen zien waar de onderneming vandaan komt, maar ook hoe omzet, kosten, resultaat en kasstromen zich naar verwachting ontwikkelen.
Wat maakt een exploitatieprognose geloofwaardig?
Een prognose overtuigt niet doordat de cijfers aantrekkelijk zijn, maar doordat de aannames controleerbaar en logisch zijn.
Onderbouw de omzetverwachting daarom bijvoorbeeld met bestaande contracten, offertes, terugkerende omzet, een orderportefeuille of aantoonbare ontwikkelingen uit recente kwartalen. Leg ook uit waarom marges veranderen en welke extra kosten samenhangen met de verwachte groei.
Maak bovendien duidelijk welk effect de investering zelf heeft. Leidt een nieuwe machine tot meer productiecapaciteit? Zorgt een bedrijfspand voor lagere huisvestingskosten? Is extra werkkapitaal nodig omdat omzetgroei leidt tot hogere voorraden of langere debiteurentermijnen?
Een financier wil uiteindelijk kunnen beoordelen of de onderneming voldoende vrije kasstroom genereert om aan haar financieringsverplichtingen te voldoen. Juist daarom is een liquiditeitsprognose vaak minstens zo relevant als een winstprognose. Winst op papier betekent namelijk niet automatisch dat er op het juiste moment voldoende geld beschikbaar is voor rente en aflossing.
Verlaag het risico voor de financier
Financiering draait voor een belangrijk deel om risico en terugbetalingscapaciteit. Hoe beter je die risico’s kunt identificeren en beheersen, hoe sterker de financieringsaanvraag wordt.
Dat betekent niet dat je ieder risico moet proberen weg te schrijven. Een financier weet dat ondernemen onzekerheid met zich meebrengt. Een geloofwaardig plan benoemt juist wat er kan tegenvallen en laat vervolgens zien hoe de onderneming daarmee kan omgaan.
Zekerheden zijn belangrijk, maar niet het hele verhaal
Een financier kan zekerheden verlangen, zoals een pandrecht op machines, voorraden of debiteuren, een hypotheekrecht op vastgoed of een persoonlijke borgstelling. Welke zekerheden relevant zijn, hangt af van de investering en de gekozen financieringsvorm.
Ontbreken voldoende zekerheden, dan hoeft dat niet automatisch het einde van de aanvraag te betekenen. De kwaliteit van de kasstromen, eigen inbreng, looptijd, financieringsstructuur en eventuele garantieregelingen kunnen eveneens een rol spelen.
Verhuur kan tijdelijk extra kasstroom opleveren
Investeer je in een bedrijfspand en heb je nog niet direct alle ruimte zelf nodig? Dan kan gedeeltelijke verhuur een manier zijn om in de eerste jaren extra inkomsten te genereren.
Voor een financier kan dat aantrekkelijk zijn omdat huurinkomsten bijdragen aan de kasstroom. Daarbij is het wel belangrijk dat de verwachte verhuur realistisch is. Houd rekening met mogelijke leegstand, verhuurkosten en contractuele voorwaarden en voorkom dat de financieringscase uitsluitend afhankelijk wordt van een optimistische huurverwachting.
Onderzoek of de BMKB kan helpen
Wanneer onvoldoende zekerheden beschikbaar zijn, kan de Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) in bepaalde situaties relevant zijn. Via deze regeling staat de overheid onder voorwaarden borg voor een deel van een krediet dat door een deelnemende financier wordt verstrekt.
De BMKB is geen financiering die je rechtstreeks bij de overheid aanvraagt. De financier beoordeelt of de regeling binnen jouw financieringsaanvraag kan worden toegepast. Ook betekent een mogelijke borgstelling niet dat de onderneming geen gezonde financieringscase meer hoeft te hebben: terugbetalingscapaciteit en haalbaarheid blijven essentieel.
Het is daarom verstandig om bij de voorbereiding expliciet te onderzoeken of een borgstellingsregeling passend en beschikbaar is.
Wil je weten hoe een financier waarschijnlijk naar jouw investering kijkt?
Laat je cijfers, prognoses en financieringsopzet vooraf inhoudelijk toetsen.
Bouw een overtuigend financieringsplan
Een financier beoordeelt niet alleen afzonderlijke cijfers. Het totaalbeeld moet kloppen: de onderneming, de investering, de prognoses, de risico’s en de gevraagde financiering moeten logisch op elkaar aansluiten.
Een goed financieringsplan of financieringsmemorandum bevat daarom ten minste:
- een beknopte beschrijving van de onderneming en het verdienmodel;
- de marktpositie en relevante marktontwikkelingen;
- het doel en de omvang van de investering;
- de eigen inbreng en totale financieringsbehoefte;
- het verwachte effect op omzet, kosten, marge en cashflow;
- de gewenste financieringsvorm, looptijd en aflossingsstructuur;
- de belangrijkste risico’s en beheersmaatregelen;
- actuele cijfers, prognoses en de aannames daarachter.
Besteed daarnaast aandacht aan jou als ondernemer en het managementteam. Ervaring, financieel inzicht en aantoonbare grip op de bedrijfsvoering wegen mee in de beoordeling.
Een goede aanvraag laat bijvoorbeeld zien dat je weet welke financiële indicatoren belangrijk zijn, hoe je liquiditeit bewaakt en wanneer je moet bijsturen als de omzet of marge achterblijft.
Daarmee wordt het financieringsplan geen verzameling spreadsheets, maar een samenhangende onderbouwing van de investering en de terugbetalingscapaciteit.
Kies een financieringsstructuur die bij de investering past
Niet iedere investering hoeft volledig met één bancaire lening te worden gefinancierd. De aard van de investering bepaalt mede welke financieringsvorm logisch is.
Voor machines en voertuigen kan lease bijvoorbeeld beter aansluiten bij de economische levensduur van het bedrijfsmiddel. Voor debiteurenfinanciering kan factoring een oplossing zijn. Bij grotere investeringen kan een combinatie van eigen middelen, bancair krediet en andere financieringsvormen passend zijn.
Stapelfinanciering kan ruimte creëren
Bij stapelfinanciering combineer je verschillende financieringsbronnen. Denk bijvoorbeeld aan een bancaire lening in combinatie met lease, crowdfunding, factoring, een achtergestelde lening of kapitaal van een investeerder.
Zo’n combinatie kan nuttig zijn wanneer één financier niet de volledige financieringsbehoefte wil of kan dragen. Wel moet de totale structuur betaalbaar blijven. Meerdere financiers betekenen immers ook verschillende voorwaarden, kosten, zekerheden en aflossingsverplichtingen.
Kijk daarom niet alleen naar de vraag hoeveel geld je kunt aantrekken. Belangrijker is welke financieringsmix past bij de kasstromen en het risicoprofiel van de onderneming.
Werk ook een tegenvallend scenario uit
Een financieringsplan wordt sterker wanneer je niet alleen het verwachte scenario doorrekent. Maak ook inzichtelijk wat er gebeurt wanneer bijvoorbeeld de omzet lager uitvalt, marges onder druk komen te staan of de investering later rendement oplevert.
Een dergelijke gevoeligheidsanalyse laat zien hoeveel financiële ruimte er in het plan zit.
Soms blijkt daaruit dat gefaseerd investeren verstandiger is. In andere gevallen kan meer eigen inbreng, een langere looptijd of een andere combinatie van financieringsvormen nodig zijn.
Het doel is niet om ieder risico uit te sluiten, maar om vooraf duidelijk te maken hoe robuust de financieringsstructuur is als de werkelijkheid afwijkt van de prognose.
Voorkom veelgemaakte fouten bij investeringsfinanciering
Een inhoudelijk haalbare investering kan alsnog moeilijk financierbaar worden wanneer de aanvraag onvoldoende is voorbereid. Een aantal fouten komt regelmatig terug.
Te laat beginnen. Een financieringstraject kost tijd. Begin je pas wanneer de investering al moet worden betaald of de liquiditeit onder druk staat, dan verklein je je onderhandelingsruimte.
Prognoses onvoldoende onderbouwen. Alleen stellen dat de omzet volgend jaar met twintig procent stijgt, is niet overtuigend. Een financier wil begrijpen waar die groei vandaan komt.
Winst verwarren met beschikbare cashflow. Een onderneming kan winstgevend zijn en toch onvoldoende liquiditeit hebben om aflossingen te betalen. Neem daarom ook kasstromen en werkkapitaal mee.
De financieringsvorm niet laten aansluiten op de investering. Een langlopende investering financieren met kortlopend krediet kan onnodige liquiditeitsdruk veroorzaken.
Alleen het positieve scenario presenteren. Een financier weet dat prognoses onzeker zijn. Een onderbouwd tegenvallend scenario kan daarom juist bijdragen aan je geloofwaardigheid.
Geen alternatief achter de hand hebben. Wanneer één financier of financieringsvorm afvalt, wil je weten welke andere routes haalbaar zijn. Door die mogelijkheden vooraf te onderzoeken, voorkom je dat het hele investeringsplan afhankelijk wordt van één besluit.
Conclusie: financierbaarheid begint bij een goede onderbouwing
Ook wanneer je onderneming relatief jong is, de winstgevendheid zich nog moet ontwikkelen of de beschikbare zekerheden beperkt zijn, kan een investering financierbaar zijn. Er bestaat echter geen methode waarmee je een financier automatisch kunt overtuigen.
De kwaliteit van de aanvraag zit vooral in de samenhang. Actuele cijfers laten zien waar je staat. Prognoses maken duidelijk waar de onderneming naartoe kan groeien. Een liquiditeitsanalyse toont of rente en aflossing betaalbaar blijven. Scenario’s laten zien hoe je met tegenvallers omgaat. De gekozen financieringsstructuur bepaalt vervolgens of de verplichtingen aansluiten bij de investering.
Een goede voorbereiding helpt je daardoor niet alleen om een financier te overtuigen. Je krijgt zelf ook beter inzicht in de vraag of de investering financieel verantwoord is en hoeveel ruimte je onderneming daadwerkelijk heeft.
Wil je jouw investeringsplan en financieringsmogelijkheden laten beoordelen?
Bespreek de uitgangspunten met een adviseur en krijg inzicht in de financieringsroutes die bij jouw onderneming passen.
Veelgestelde vragen over investeringsfinanciering
Wanneer is mijn onderneming te jong voor investeringsfinanciering?
Er bestaat geen algemene leeftijdsgrens voor een onderneming. Een beperkte financiële historie kan financiering wel lastiger maken. Financiers kijken dan onder meer naar actuele prestaties, prognoses, cashflow, eigen inbreng, zekerheden en de ervaring van de ondernemer.
Kan ik financiering krijgen zonder voldoende zekerheden?
Dat kan, maar het hangt af van de terugbetalingscapaciteit, de investering en de financieringsvorm. Een sterke cashflow, eigen inbreng, passende financieringsstructuur of een borgstellingsregeling zoals de BMKB kan in bepaalde situaties helpen.
Wat is belangrijker voor een financier: winst of cashflow?
Beide zijn relevant, maar voor de terugbetaling van een lening is cashflow doorslaggevend. Een onderneming kan boekhoudkundig winst maken en tegelijkertijd onvoldoende liquide middelen hebben om rente en aflossing te betalen.
Hoe belangrijk is een exploitatiebegroting bij een financieringsaanvraag?
Een exploitatiebegroting is vooral belangrijk wanneer historische cijfers onvoldoende laten zien wat de onderneming na de investering kan verdienen. De prognose moet aansluiten op actuele prestaties en gebaseerd zijn op concrete, uitlegbare aannames.
Kan ik verschillende financieringsvormen combineren?
Ja. Een combinatie van financieringsvormen wordt vaak stapelfinanciering genoemd. Bijvoorbeeld een bancaire lening gecombineerd met lease, factoring, crowdfunding of een achtergestelde lening. De totale financieringslast moet wel passen bij de verwachte kasstromen.
Wanneer is het verstandig om een financieringsadviseur in te schakelen?
Een adviseur kan vooral waarde toevoegen vóórdat je een aanvraag indient, bijvoorbeeld wanneer de financieringsstructuur complex is, zekerheden beperkt zijn of meerdere financiers mogelijk zijn. Het doel is om vooraf de haalbaarheid, onderbouwing en mogelijke financieringsroutes scherp te krijgen.
Over Claassen, Moolenbeek & Partners
Claassen, Moolenbeek & Partners (CM&P) is een bedrijfskundig advieskantoor dat de Nederlandse mkb-ondernemer begeleidt bij strategieformulering en implementatie, bedrijfsovername (aan & verkoop) en/of het bepalen en regelen van de financieringsbehoefte.
Onze organisatie bestaat uit ±50 partners met ieder hun eigen expertise op het gebied op de genoemde diensten. Sinds de oprichting in 1983 is ons partnernetwerk steeds groter en deskundiger geworden. We werken landelijk vanuit 9 regio’s in Nederland en hebben in alle regio’s één of meerdere kantoren.
Of je nu te maken hebt met complexe vraagstukken omtrent bedrijfsovername, strategische keuzes of het verkrijgen van de juiste financiering, er staat altijd een ervaren partner in jouw nabije omgeving klaar om je te begeleiden naar een succesvol eindresultaat. Bekijk onze partnerpagina en kom in contact met de partner die het beste bij jouw vraagstuk past.
