Ga naar de inhoud
Laat je adviseren!
Heb je behoefte aan informatie over werkkapitaal? Twijfel je of jouw onderneming een gezonde current ratio heeft? Neem dan contact op met CM&P! Je vindt altijd een partner met de gevraagde expertise bij jou in de buurt!
Werkkapitaal is een kernbegrip binnen de financiële sturing van MKB-ondernemingen en zegt veel over je liquiditeit op korte termijn.
Een gezond werkkapitaal zorgt ervoor dat je dagelijkse verplichtingen kunt nakomen zonder continu financiële druk te ervaren. Tegelijkertijd kan een verkeerd ingericht werkkapitaal groei juist afremmen. In dit artikel lees je wat werkkapitaal precies is, hoe je het berekent en hoe je het effectief beheert.
Werkkapitaal zijn de financiële middelen die een onderneming nodig heeft om aan haar kortlopende verplichtingen te voldoen. In financiële termen wordt werkkapitaal gedefinieerd als:
Vlottende activa minus vlottende passiva
Tot de vlottende activa behoren onder andere:
voorraden
debiteuren
liquide middelen
De vlottende passiva bestaan uit:
crediteuren
kortlopende schulden
belastingen en af te dragen premies
Werkkapitaal is nadrukkelijk iets anders dan cashflow. Cashflow gaat over geldstromen in een periode, terwijl werkkapitaal een momentopname is van je financiële positie op korte termijn (meestal binnen één jaar).
Werkkapitaal gebruik je om je onderneming dagelijks draaiende te houden. Denk aan:
het betalen van salarissen
het voldoen van huur en vaste lasten
het inkopen van voorraad
het overbruggen van betalingstermijnen van klanten
Hoewel werkkapitaal vaak wordt omschreven als “cash”, bestaat het zelden alleen uit contant geld. Het gaat om middelen die op relatief korte termijn beschikbaar kunnen komen.
Meer werkkapitaal is niet automatisch beter. Het gaat om de juiste balans.
Een te laag werkkapitaal kan leiden tot betalingsproblemen en liquiditeitsstress. Maar ook een te hoog werkkapitaal is niet wenselijk.
Te veel werkkapitaal zit vaak vast in:
overtollige of verouderde voorraad
langzaam betalende debiteuren
overtollige liquide middelen die weinig rendement opleveren
Daarnaast wordt werkkapitaal regelmatig (deels) gefinancierd met vreemd vermogen. Over dit vermogen betaal je rente, wat onnodige kosten met zich meebrengt als het kapitaal niet efficiënt wordt ingezet.
Wat “te hoog” of “te laag” is, verschilt per onderneming en branche. Financiële ratio’s geven hier wel richting aan.
Het netto werkkapitaal bereken je met een eenvoudige formule:
Vlottende activa – vlottende passiva = netto werkkapitaal
Is de uitkomst positief, dan beschik je over meer kortlopende bezittingen dan verplichtingen.
Is de uitkomst negatief, dan is er sprake van negatief werkkapitaal: je kortlopende schulden zijn groter dan je direct beschikbare middelen.
Een negatief werkkapitaal hoeft niet per definitie problematisch te zijn, maar vraagt wel om scherp financieel management.
Om je werkkapitaal beter te duiden, worden vaak liquiditeitsratio’s gebruikt.
De current ratio bereken je als volgt:
Vlottende activa / vlottende passiva
hoger dan 1: meestal een positieve liquiditeitspositie
lager dan 1: mogelijk liquiditeitsrisico
De quick ratio lijkt op de current ratio, maar laat voorraden buiten beschouwing. Voorraad is namelijk niet altijd snel in geld om te zetten.
(Vlottende activa – voorraden) / vlottende passiva
Een quick ratio tussen 1 en 2 wordt vaak als gezond gezien, al blijft dit brancheafhankelijk.
Laat je cijfers eens objectief analyseren.
Werkkapitaal verbeteren begint vrijwel altijd intern.
verminder overtollige voorraad
voorkom incourante producten
stem inkoop beter af op daadwerkelijke vraag
hanteer duidelijke betalingstermijnen
factureer sneller en consequenter
beloon snelle betalingen waar passend
onderhandel over langere betalingstermijnen
spreid betalingsmomenten beter
behoud een goede relatie met leveranciers
Een actief en gestructureerd werkkapitaalbeheer levert vaak sneller resultaat op dan externe financiering.
Als interne optimalisatie onvoldoende ruimte biedt, kan externe financiering een oplossing zijn.
Veel ondernemers maken gebruik van een rekening-courantkrediet. Dit biedt tijdelijke ruimte om tekorten in werkkapitaal op te vangen, maar brengt rentekosten en voorwaarden met zich mee.
Bij factoring draag je openstaande debiteuren over aan een factoringmaatschappij. Je ontvangt direct een groot deel van het factuurbedrag, waardoor je liquiditeit toeneemt. Factoring kan vooral interessant zijn bij snelgroeiende ondernemingen.
De benodigde hoeveelheid werkkapitaal verschilt sterk per sector.
Retail en productie: vaak hoge voorraden en lange omlooptijden
Dienstverlening: minder voorraad, maar soms langere betalingstermijnen
Groothandel: combinatie van voorraad- en debiteurenrisico
Inzicht in branchegemiddelden helpt bij het realistisch beoordelen van je eigen werkkapitaalpositie.
Groei vraagt vrijwel altijd om extra werkkapitaal. Meer omzet betekent vaak:
hogere voorraad
meer debiteuren
extra personeel
Zonder voldoende werkkapitaal kan groei juist leiden tot liquiditeitsproblemen. Door werkkapitaal structureel te koppelen aan je strategische plannen, voorkom je dat groei financieel knelt.
monitor periodiek je liquiditeitsratio’s
automatiseer facturatie en debiteurenbeheer
maak werkkapitaal onderdeel van je begroting
kijk niet alleen naar financiering, maar eerst naar interne verbeteringen
Consistent beheer is belangrijker dan incidentele bijsturing.
Heb je behoefte aan informatie over werkkapitaal? Twijfel je of jouw onderneming een gezonde current ratio heeft? Neem dan contact op met CM&P! Je vindt altijd een partner met de gevraagde expertise bij jou in de buurt!
Werkkapitaal is een momentopname van je financiële positie, cashflow laat geldstromen over een periode zien.
Nee, in sommige sectoren is negatief werkkapitaal gebruikelijk, zolang de cashflow stabiel is.
Minimaal per kwartaal, bij voorkeur maandelijks als liquiditeit kritisch is.
Dat verschilt per branche, maar vaak wordt een ratio boven 1 als uitgangspunt genomen.
Factoring verbetert vooral de liquiditeit op korte termijn en kan structureel helpen bij snelle groei.
Een onafhankelijk adviesgesprek helpt je om gefundeerde keuzes te maken.